PLA, PETG, ABS, TPU ve Reçine: Hangisini Seçmeli? (Marka Tavsiyeli)

Tebrikler! Yazıcıyı kurduk, kalibre ettik. Şimdi en keyifli ama cüzdanı en çok ilgilendiren kısma geldik: Filament Seçimi.

Bir şef için baharat neyse, bizim için de malzeme odur. Yanlış malzeme, mükemmel bir tasarımı çöpe dönüştürebilir.

Ben ilk zamanlarımda arabamın içine koymak için harika bir telefon tutacağı basmıştım. Malzeme olarak en ucuz bulduğum, markasız bir PLA kullandım. Yazın ilk sıcak gününde arabaya bindiğimde, telefon tutacağımın eriyip bir Salvador Dali tablosuna dönüştüğünü gördüm. O gün öğrendim ki: Her plastik, her yere uymaz.

Bu rehberde, sadece malzeme türlerini değil, hangi markaların parasına değdiğini de açık açık yazacağım.

1. PLA: Başlangıç İçin En İyisi (Ama Sınırları Var)

PLA (Polilaktik Asit), mısır nişastası bazlıdır. Yani petrolden değil, bitkiden üretilir.

Neden PLA?

• Basması Çok Kolay: Isıtılmış tablaya bile bazen ihtiyaç duymaz. Yamulmaz (Warping yapmaz).
• Detay: Köşeleri keskindir. Görsel modeller, figürler için harikadır.

Dezavantajı:

• Sıcağa Gelemez: 50-60°C’de yumuşar. Arabada, bulaşık makinesinde, sıcak su borusunda kullanamazsınız.
• Kırılgandır: Esnemez, “çat” diye kırılır.

⭐ Uğur’un Marka Tavsiyeleri (PLA)

• Fiyat/Performans (Yerli): Porima veya Microzey. Türk malıdır, tazedir, gayet iyi iş görür.
• Dünya Standardı: eSun PLA+. Normal PLA’dan çok daha sağlamdır. Benim favorimdir.
• Hız Canavarı: Bambu Lab PLA Basic. Hızlı yazıcınız varsa (Bambu/Creality K1), bu filament yüksek hızlara yetişebilir.

2. PETG: İş Yapanın Dostu (PLA ve ABS’nin Çocuğu)

PETG, su şişelerinin yapıldığı malzemenin modifiye edilmiş halidir. PLA kadar kolay basılır ama ABS kadar dayanıklıdır.

Neden PETG?

• Esner ama Kırılmaz: Darbeye dayanıklıdır.
• Dış Mekan Kralı: Güneşe (UV), yağmura dayanır. Araba içi aksesuarlar ve saksılar için birebirdir.

Dezavantajı:

• İpliklenme (Stringing): Biraz “sümükleşen” bir yapısı vardır. Ayarları iyi yapmazsanız örümcek ağı gibi iplikler bırakır.

⭐ Uğur’un Marka Tavsiyeleri (PETG)

• Overture PETG: Dünya çapında çok tutulur, kutudan çıktığı gibi basılır.
• eSun PETG: Renk skalası geniştir, güvenilirdir.
• Porima PETG: Yerli üretimde PETG konusunda gayet başarılılar.

3. TPU: Esnek ve Lastik Gibi (Zor Ama Eğlenceli)

İşte geldik listenin yaramaz çocuğuna. TPU (Termoplastik Poliüretan), sert plastik değildir. Lastik gibidir, bükülür, sıkışır, geri eski haline döner.

Neden TPU?

• Esneklik: Telefon kılıfı, drone koruması, RC araba tekerleği, kapı stoperi…
• Kırılmaz: Yere atın, zıplar.

Dezavantajı (Dikkat!):

• Basması Zordur: Özellikle “Bowden” tipi (motoru uzakta olan) eski yazıcılarda basmak işkencedir. TPU, pişmiş spagetti gibidir; itmeye çalışırsanız borunun içinde bükülür. Direct Drive (motoru kafada olan) yazıcılar için uygundur.
• Yavaştır: Çok yavaş basmanız gerekir (20-30 mm/s).

⭐ Uğur’un Marka Tavsiyeleri (TPU)

• SainSmart TPU: TPU denince akla gelen ilk markadır. Pahalıdır ama basması nispeten kolaydır.
• Overture High Speed TPU: Biraz daha hızlı basılabilir.
• Filamentum Flexfill: Çok kaliteli ama pahalıdır.

4. ABS / ASA: Mühendislik ve Zehir (Profesyoneller İçin)

LEGO parçalarının malzemesi ABS‘dir. ASA ise onun güneşe dayanıklı, modern halidir.

Neden ABS/ASA?

• Sıcaklık Canavarı: 100°C’ye kadar dayanır. Motor parçası bile basabilirsiniz.
• İşlenebilirlik: Zımparası çok kolaydır. Aseton buharı ile cam gibi pürüzsüz yapılır.

Dezavantajı:

• Zehirli Gaz: Basarken Stiren gazı yayar. Havalandırma ŞARTTIR.
• Yamulma (Warping): Kapalı kasası olmayan bir yazıcıda (Ender 3 gibi) basamazsınız. Köşelerden kalkar.

⭐ Uğur’un Marka Tavsiyeleri (ABS/ASA)

• Polymaker PolyLite ASA: ABS yerine mutlaka ASA kullanın. Daha az kokar, güneşe daha dayanıklıdır. Polymaker bu işin zirvesidir.
• eSun ABS+: Standart ABS’ye göre daha az yamulur, basması daha kolaydır.

5. Reçine (SLA): Detaycılar İçin

Reçine kullanıyorsanız markalar değişir.

• Standart Reçine: Elegoo Standard veya Anycubic Standard. Ucuzdur, detaylıdır ama kırılgandır.
• Sağlam (ABS-Like) Reçine: Siraya Tech Fast veya Elegoo ABS-Like. Eğer figürünüz düşünce kırılmasın istiyorsanız, paraya kıyıp Siraya Tech alın. Reçine dünyasının en sağlamıdır.

Özet Karar Tablosu

Sonuç: Ne Alalım?

• Yeni başladın, süs basacaksın: eSun PLA+ al geç.
• Saksı, araba parçası basacaksın: Porima PETG al.
• Telefon kılıfı basacaksın: SainSmart TPU al (ama yazıcın Direct Drive ise).

Malzemeyi seçtik, markayı belirledik. Şimdi bu malzemeyi makineye nasıl anlatacağız? “Sıcaklık 200 derece olsun, hızı 50 olsun, TPU basarken yavaşla” diyeceğimiz yer neresi?

Yolculuğun Bir Sonraki Durağı

Yazıcı hazır, malzeme hazır. Şimdi bilgisayar başına geçip modeli “dilimleme” (Slicing) zamanı. OrcaSlicer, Cura veya Bambu Studio… Hangi ayar ne işe yarar?